चीनच्या अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, शी जिनपिंग आणि पंतप्रधान मोदी यांच्यात गेल्या महिन्यात रशियातील कझानमध्ये चांगली चर्चा झाली होती. दोन्ही नेत्यांमध्ये मैत्री दिसून आली, असे ते म्हणाले. द्विपक्षीय बैठकीसाठी त्यांच्या सहकाऱ्यांनी तयार केलेल्या चर्चेच्या मुद्यांचा उल्लेख न करण्याचा निर्णय दोन्ही नेत्यांनी घेतला होता. कोरोना महामारी आणि एलएसीवरील संघर्षानंतर पाच वर्षांत त्यांची ही पहिलीच बैठक होती.
भारत आणि चीनमधील बैठकांची फेरी
दोन्ही देशांच्या नेत्यांनी विशेष प्रतिनिधी (SRs), परराष्ट्र मंत्री आणि उप परराष्ट्र मंत्र्यांची भेट घेऊन पुढील पावले आणि बैठकांबाबत चर्चा केली. 18-19 नोव्हेंबर रोजी ब्राझीलमध्ये होणाऱ्या G20 शिखर परिषदेच्या बाजूला एसआर आणि वरिष्ठ मंत्री आणि अधिकारी भेटू शकतात, असे चिनी अधिकाऱ्याचे म्हणणे आहे. तो म्हणतो की, आता भारताला निर्णय घ्यायचा आहे.
चीनने यावर जोर दिला की त्याला व्यापक जग एकत्र आणायचे आहे आणि खुले करायचे आहे. या मुद्द्यावर चीन आणि भारत या दोघांचा दृष्टिकोन सारखाच असल्याचे चिनी अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे. कझान येथील बैठकीत दोन्ही नेत्यांची भेट झाली आणि त्यांनी संबंधांना धोरणात्मक उंचीवर नेले. त्यांनी एकत्रितपणे सर्व समस्या सोडविण्याची गरज आहे.
पीएम मोदी आणि जिनपिंग यांचे नाते किती खास आहे?
चिनी अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे की सर्वप्रथम सीमाप्रश्न लवकर सोडवावा लागेल, परंतु हा मुद्दा संबंधांचा केंद्रबिंदू नसावा. आतापर्यंत कमांडर आणि मुत्सद्दी स्तरावर चर्चेच्या 20 फेऱ्या झाल्या आहेत. ठराविक मुद्यांवर मतभेद झाले आहेत, हे दोन्ही नेत्यांच्या भेटीपूर्वी घडले. दोन्ही नेत्यांमधील चर्चा सकारात्मक झाली. दोन्ही नेत्यांना नेहमीच संबंध सुधारायचे असतात. यावेळी पीएम मोदींनी बोलण्याचे मुद्दे किंवा अधिकृत नोट्समधून काहीही वाचले नाही. तो मनापासून बोलला. आणि राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांनीही असेच काहीसे केले. यावरून त्यांच्यातील विशेष नाते दिसून येते.
भारत-चीनने या गोष्टींकडे लक्ष देण्याची गरज आहे
चिनी अधिकाऱ्यांनी दोन्ही बाजूंनी परस्पर संवादातून संबंध पुढे नेण्यावर भर दिला. सीमाप्रश्न सोडवण्यासह इतर मुद्द्यांवर दोन्ही बाजूंनी समन्वय साधण्याची गरज असल्याचे ते म्हणाले. पण, सर्व प्रथम, प्रत्येक स्तरावर आणि प्रत्येक प्रसंगी दोघांनी बोलणे आवश्यक आहे. कोरोना महामारी आणि सीमेवरील परिस्थितीमुळे अनेक वर्षांपासून दोघांमध्ये संवाद झाला नाही. बाहेरील शक्तींमुळे गैरसमज निर्माण झाल्याचंही त्यांनी सांगितलं. भारत आणि चीनने अधिक सहकार्य करणे आणि हवामान बदल आणि AI, हरित ऊर्जा संक्रमण यासारख्या मुद्द्यांवर अधिक लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.
